Mahmut Akok

Bandırma 1901 - 1993
Türk müzeci, mimar, arkeolog...

Cumhuriyetin ilanından sonra Antikiteler ve Müzeler Müdürlüğü'nde görev aldı. Bu arada Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Klasik Arkeoloji Bölümü'nü bitirdi (1943). 1922'den 1972'ye dek müzeler teşkilatında görev aldı. Akok, Türk Tarih Kurumu ile Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün yaptığı kazıların çoğuna mimar ve desinatör olarak katıldı: Alacahöyük (1936-1947), Karaoğlan, Bitik, Konya, Alaeddin Tepesi (1930-1941), Kayseri, Kültepe, Niğde, Acemhöyük (1948-1973), İnandık-Ilgın, Eskiyapar (1970-1973). 1945-1968 arasında da Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü adına kurtarma kazıları yaptı. Aynı genel müdürlüğün Rölöve Bürosu'nun başına geçerek Anadolu Selçuklu mimari anıtları üstüne çalışmaları programladı. Anadolu'nun çeşitli kentlerindeki Selçuklu ve Osmanlı mimarlık anıtlarını kapsayan belgesel arşiv kurdu. Yeni müzelerden çoğunun kuruluş ve sergileme çalışmalarını yöneten, eski müzeleri yeni anlayışa göre düzenledi. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu üyeliğinde bulundu (1960–1973). Selçuklu ve Osmanlı dönemi mimarlık ürünlerine ve geleneksel konut mimarlığına ilişkin yazıları ve öncelikle çizdiği rölöveleriyle dikkat çekmiştir.

Makaleleri:
Tarihi Türk Süsleme Sanatının Ana Kaynakları, Tanım Bakımından Geleceğin Türk Sanatçısıyla Bir Konuşma, Önasya Mecmuası, C.VI, S.69, Ayyıldız Matbaası, Ankara Mayıs 1971, s. 20–22.
Tarihi Türk Süsleme Sanatının Ana Kaynakları Tanım Bakımından Geleceğin Türk Sanatçısıyla Bir Konuşma, Önasya Mecmuası, C.VI, S.70–71, Şenyuva Matbaası, Ankara Haziran-Temmuz 1971, s. 16–21.
Tarihi Türk Süsleme Sanatının Ana Kaynakları Tanım Bakımından Geleceğin Türk Sanatçısıyla Bir Konuşma, Önasya Mecmuası, C.VI, S.72, Şenyuva Matbaası, Ankara Ağustos 1971, s. 16–21.
13–17.Yüzyıllarda yapılmış Türk Camilerin İç Mimarisi, Milletlerarası I. Türk Sanatı Kongresine Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1962, s. 2–16.
Merzifon’da Çelebi Mehmet Medresesi, Mimarlık, S. 9–1–2, 1952.
Diyarbakır Ulu Camii Mimarî manzumesi, Vakıflar Dergisi, S.VIII, Ongun Kardeşler Matbaası, Ankara 1969, s. 113–139, 30 planı, 52 res.
Kastamonu Şehri Tarihî İç Kalesi, Belleten, s. 9/35, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1945, s. 401–409.
Kastamonu Kasaba Köyü’nde Candaroğlu Mahmud Bey Camii, Belleten, s. 10/38, Ankara 1946, s. 293–301.
Sivas’ta Huruciye Medresesi Rölövesi, Türk Arkeoloji Dergisi, S.15/2, (1966),1968, s. 5–38.
Kayseri’de Dört Mezar Anıtı, Türk Etnografya Dergisi, s.12, 1969, s. 17–52.
Kayseri’de Tuzhisarı Sultan Hanı, Köşk Medrese ve Alaca Mescid Diye Tanınan Üç Selçuklu Mimarî Eserin Rölövesi, Türk Arkeoloji Dergisi, S. 17/2, (1968) 1969, s. 5–41.
Kayseri’de Gevher Nesibe Sultan Darüşşifası ve Sahabiye Medresesi Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, s. 1, 1968, s. 133–184.
Kayseri Huand Hatun Mimarî Külliyesi Rölövesi, Türk Arkeoloji Dergisi, 1968, s. 303–308.
Develi Abideleri, Belleten, s.19, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1955, s. 377–384.
Türk Tarih Kurumu adına Konya Alâettin Tepesinde 1941 Yılında Yapılmış Olan Arkeolojik Kazıda Elde Edilen Mimarî Buluntular, VII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1972, s. 60–62.
Konya Şehri İçindeki Alâattin Tepesinde Türk Tarih Kurumu Adına yapılan kazıların Mimari Buluntuları, Belleten, s. 49/154, Ankara1975, s. 217–224, 39 res.
Konya-Alâettin Köşkü, Türk Etnografya Dergisi, s.11, 1968, s. 47–73.
Konya Karatay Medresesi Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, s. 18/2, 1969, s. 2–28.
Konya Sırçalı Medresesinin Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, s. 18/1, (1969), 1970, s. 5–35.
Uşak Ulu Camii, Vakıflar Dergisi, s. III, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1956, s. 69–73.
Mahmut Akok; Kütahya ve Uşak şehirlerinin Eski Evleri, Türk Etnografya Dergisi, S.6, (1963), 1965, s. 5–17.
Kütahya Büyük Bedesteni, Vakıflar Dergisi, s. III, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1956, s. 81–84.
Ağrı-Doğubayazıt’ta İshak Paşa Sarayı Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, s. 10/2, 1960, s. 30–48.
Hacıbektaş Veli Mimarî Manzumesi, Etnografya Dergisi, s. 10, 1967
Samsun İli Havza İlçesinin Lerdüge Köyü’nde Bulunan Tümülüsler, Belleten, s. 12/48, s. 835–854.
Ankara Şehri’ndeki Roma Hamamı, Türk Arkeoloji Dergisi, s. 1, 1968, s. 5–37.
Ankara Eski Evleri, Ankara Etnografya Müzesi Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1951.
Tokat Şehrinin Eski Evleri, Yıllık Araştırmalar Dergisi, s. 2, 1957, s. 129–151.
Çorum’un Eski Evleri, Arkitekt, s. 20/237–238, 1951, s. 171–185.
Çorum’da Ali Paşa Hamamı, Arkitekt, s. 25/280, 1955, s. 85–93.
Çankırı’nın Eski Evleri, Arkitekt, s. 22/7–8, s.142–153.
Trabzon Eski Evleri, Arkitekt, s. 20/233–236, 1951, s. 103–113.
Köyde Yaşayan Mimarî, Arkitekt, s. 22/9–12, 1953, s. 196–201.
Augusta Şehri Harabeleri, V. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1960, s. 173–181.
Ankara Şehri İçinde Rastlanan İlk çağ Yerleşmelerinden Bazı İzler ve Üç Araştırma Yeri, Belleten, s. 19/75, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1955, s. 309–329.
Ankara Çevresinde Bazı Klâsik Çağ Buluntuları, IV. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1952, s. 407.
Kültepe Kazılarının Orta-Anadolu Hitit Çağı Mimarisine Kazandırdığı Özellikler, VI. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1967, s. 77–88.
Alacahöyük’te Sürekli Yapılan Kazılarda Ortaya Çıkan Kalıcı Değer Taşıyan Mimari Buluntuların Yaşatılması Problemi ve Üzerinde Kazı Yapılan Anadolu Höyüklerinin Geleceği, VII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1972, s. 63–65.
Alacahöyük’te Son Dönem Arkeolojik Çalışmalarda Açıklığa Kavuşturulan Yapı Tekniği ve Mimari Gerçekler, VIII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler.
Alacahöyük Hafriyat Heyetinin 1947 Çalışmaları, Türk Tarih Kurumu yayınları, Ankara 1948. Ankara 1979, s. 107–113, lev. 63–74.

Birleşik Makaleleri:
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok; Melik Gazi Türbesi ve Kalesi, Belleten, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara–1954, s. 18/71, s. 331–336.
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok; Alayhan, Öresunhan, ve Hızır İlyas Köşkü-İki Selçuklu Kervansarayı ve Bir Köşkü, Belleten, s. 21/81, Türk Tarih Kurumu basımevi, Ankara 1957, s. 139–178.
Mahmut Akok-Tahsin Özgüç; Saruhan, Belleten, s. 20/79, Ankara 1856, s. 379–383.
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok; Afşin Yakınında Eshâb-ı Kehf Külliyesi, Ankara İlâhiyat Fakültesi Yıllık Araştırmalar Dergisi, s. 2, 1957, s. 77–91.
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok: Horoztepe Eserleri, Belleten, s. 21/82, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1957, s. 201–219.
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok; Horoztepe Eski Tunç Devri Mezarlığı ve İskân Yeri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1958.
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok; Türk Tarih Kurumu Adına Anıt-Kabir Alanında Yapılan Tümülüs Kazıları, Belleten, s. 10/40, Ankara 1946, s. 524–557.
H. Z. Koşay-Mahmut Akok; Türk Tarih Kurumu Tarafından Yapılan Alacahöyük Kazısı 1940-1948’deki Çalışmalara ve Keşiflere Ait İlk Rapor, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1966.
H. Z. Koşay-Mahmut Akok; Alacahöyük Kazısı 1963–1968 Raporu, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1972.
H. Z. Koşay-Mahmut Akok; Amasya Mahmatlar Köyü Definesi, Belleten, s. 14/55, Ankara 1950, s. 481–485.
H. Z. Koşay-Mahmut Akok; Ogüst (Augustus) Mabedi, Hacı Bayram Camii ve Türbesi Kılavuzu, Maarif Vekâleti Yayınları, Maarif Basımevi, Ankara 1956.
H. Z. Koşay-Mahmut Akok; Türk Tarih Kurumu Tarafından yapılan Büyük Güllücek Kazısı 1947 ve 1949’daki Çalışmalar Hakkında İlk Rapor, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1957.
H. Z. Koşay- Mahmut Akok; Pulur Kazısı, VI. Türk Tarih Kongresine Sunulan Bildiriler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1967, s. 14.
H. Z. Koşay-Mahmut Akok; Pulur (Sakyol) Kazısı 1969, Keban Projesi Çalışmaları 1969, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Keban Projesi Yayınları, Türk Tarih Kurumu basımevi, Ankara 1972, s. 99–106.
Mahmut Akok-Necdet Pençe; Ankara İstasyonunda Bulunan Bizans Devri Mezarlarının Nakli, Belleten, s. 5/17–18–19, s. 460–469.
Mahmut Akok-Hikmet Gürçay; Yeraltı Şehirlerinde Bir İnceleme ve Yeşilhisar İlçesinin Soğanlıdere Köyü’nde Bulunan Kaya Anıtları, Türk Arkeoloji Dergisi, s. 14/1–2, 1967,s. 35–68.