Uluğ Bahadır Alkım

1915, İzmir–1981, İstanbul
Türk arkeolog ve eğitimci......

Araştırmaları, yayınları ve yetiştirdiği öğrencileriyle Anadolu arkeolojisine önemli katkılarda bulunmuştur.Ortaöğrenimini Tarsus Amerikan Koleji ile Adana ve Bursa liselerinde tamamladıktan sonra, 1935'te İ. Ü. Edebiyat Fakültesi'nde, o zamanki adıyla Sümer-Eti Filolojisi'nde arkeoloji ve eski çağ tarihi öğrenimine başlamıştır. Fakülteyi bitirdiği 1939'dan 1941'e kadar askerlik görevini yapmış, 1941'de Edebiyat Fakültesi'nde Hititoloji asistanı olmuştur. 1944'te doktora, 1945'te doçentlik sınavlarını veren Alkım aynı yıl II. Dünya Savaşı nedeniyle ikinci kez askere çağrılmış, 1946'da görevini tamamlayarak fakülteye dönmüştür. 1960'ta profesör olan Alkım, Eski Önasya Dilleri ve Kültürleri Kürsüsü başkanlığı görevini üstlenmiş, bu görevini ölümüne dek sürdürmüştür. 1963-64'te Robert Kolej'in Türk müdürlüğü görevini yürütmüş; 1972–75 arasında İ. Ü.ndeki görevinin yanı sıra Boğaziçi Üniversitesi Beşeri Bilimler Bölümü'nde (b. Fen-Edebiyat Fak. Tarih Böl.) ek görev almıştır. Alkım'ın arkeolojik araştırma ve kazı çalışmaları, Geç Hitit Krallıkları'nın sınır kalesi niteliğindeki Domuztepe ve Karatepe kazıları (baş. 1947, Adana) ile başlamıştır. İ. Ü.nden H. Th. Bossert ile birlikte yürüttüğü Karatepe kazılarının yanı sıra Anadolu'nun bu kesimindeki tarihi yol şebekesini incelemek amacıyla Anti-Torosların güneybatısında araştırmalar yapmış; ören yerleri, kaleler ve çeşitli dönemlere ait kültür kalıntılarını saptamış ve bilim dünyasına tanıtmıştır. Alkım, daha sonra, araştırmalarını Gaziantep'in İslâhiye yöresine kaydırmış, 1958'de geniş kapsamlı çalışmalara başlamıştır. Çeşitli kültür dönemlerine ait kalıntıların saptanması, belgelenmesi ve bunların tarihi eser olarak tescil edilmelerini sağlamasının yanı sıra Yakındoğu’nun halen bilinen en büyük taşocağı ve heykel atölyesi olan Yesemek'te; M. Ö. 2. binin Yamhad Krallığı'na bağlı bir kent kalıntısının ortaya çıkarıldığı Tilmen Höyük'te; İlk Tunç Çağında bölgedeki ölü gömme adetlerine ışık tutan Gedikli Höyük ve Kırışkal Höyük'te kazılar gerçekleştirmiştir. 1971'e kadar sürdürdüğü bu kazılardan sonra Anadolu'nun çok az araştırılmış bir bölgesi olan Karadeniz Bölgesi'nde Samsun yöresine yönelmiş; 1971–73 arasındaki yüzey araştırmalarını, 1974 (1974–1980)'te başladığı ve ölümüne kadar sürdürdüğü İkiztepe (Bafra) kazıları izlemiştir.

Alkım, meslek yaşamında, kazı ve araştırmalarının yanı sıra ulusal ve uluslararası toplantı ve kongrelerin hazırlayıcısı ve yöneticisi olarak da tanınmıştır. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu ile Fransız Prehistorya Derneği, İngiliz Arkeoloji Enstitüsü, Alman Doğu Araştırmaları ve Alman Arkeoloji Enstitüsü gibi yabancı bilim kurumları üyeliğine seçilmiştir. Çeşitli dillerde 130'a yakın bilimsel makalesi bulunmaktadır.

Başlıca Eserleri:
1947 Karatepe, Kadirli ve Dolayları;
1950 Karatepe Kazıları;
1959 Güney-batı Antitoroslar'da eski bir yol şebekesi;
1960 Sam'al ve Asitawandawa arasındaki yol (Anamur bölgesinin tarihi coğrafyasına dair araştırmalar)];
1968 Anatolia I;
1974 Yesemek Taşacağı ve Heykel Atölyesinde Yapılan Kazı ve Araştırmalar;
1988 İkiztepe (Handan Alkım ve Önder Bilgi ile) gibi kitapları vardır.
M. Özbaşaran Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi