V	A	B	C	D	E	F	G	H	İ	J	K	L	M
	N	O	P	Q	R	S	T	U	V	W	X	Y	Z

---

Victor Vasarely (1908-)
Bir çiftçinin oğlu olarak P6cs'de dün­yaya gelen Vasarely, 1925 yılında Budapeşte'de tıp fakültesine yazıldı. İki yıl sonra resme yönelerek özel bir sanat akademisine girdi. Hayatını muhasebecilik ve reklam afişleri ya­parak kazandı. 1929'da geçtiği özel akademide Claire Spinner ile tanıştı, iki yıl sonra evlendiler ve iki çocuk sahibi oldular.

30lu Yıllar: Siyah/Beyaz Resimler
1930 yılında taşındığı Paris'te, Vasa­rely, bir reklam grafik bürosu açtı. 30'lu yılların başında optik efektlerle oynadığı çok sayıda siyah/beyaz gra­fik resim yapmaya koyuldu. Si­yah/beyaz kontrastları ve geometrik desenleri kaplan vee zebra gibi figü­ratif biçimlere uyarladı. Bunları ya­parken pozitiften negatife doğru kay­dırmalara yer verdi ve hareketi dalgamsı, değişik genişlikte çizgilerle ifade etti. Harlekin (Soytarı, 1933) adlı tablosunda satranç tahtası ben­zeri bir zemin üstünde plastik-mekânsal bir figür üretti.

1947'den Sonra: Esin Kaynağı Ola­rak Doğa Gözlemleri Deniz kıyısın­da gözlemlediği çakıl taşları Vasa-rely'de "saf renkle sade biçimin dün­yayı oluşturabildikleri" düşüncesini uyandırdı. Bunu izleyen zamanda gerçekleştirdiği dizi resimlerinde si­yah ve beyaz dualizmi üzerinde çalış­tı. Belleîle (Güzel Ada) Döneminin (1947-54) belirleyici işaretleri arasın­da eliptik biçimler yer almaktadır; Vasarely ayrı ayrı öğeleri dönüşümlü olarak üste çıkardı ya da arka plana aldı.

Yaptığı diğer bir gözlem mekânın yorumlanabilirliği üzerinde durduğu Kristal Dönemini (1948-60) başlattı. Parlak yaz güneşi altında açılmış pencerelerin, öğle saatlerinde, dışarı­dan bakıldığında siyah küplere ben­zediklerini keşfetti. İçeriden bakıldı­ğında beyaz bir küp olarak görünü­yorlar. Vasarely bu gözlemine daya­narak resim kompozisyonunun okunabilirliği (anlaşılabilirliği) üzerinde çeşitlemeler yaptığı çalışmalar türet­ti.

Kompozisyonlarını, izleyicinin ba­kışını bir noktadan diğerine atlatacak biçimde kurguladı (örneğin Huldi­gung an Malewitsch (Maleviç'e Öv­gü, 1954) gibi).

1955: Sarı Manifesto Vasarely 50'li yıllarda titreyen ışık efektinden ya­rarlanarak, renk parçalarından ve ensiz renk şeritlerinden oluşan kont­rastlı resimler yaptı. Bunların yanı sı­ra çizgi desenli, eşkenar dörtgen ya da dikdörtgen desenli cam levhaları sandıkların içine monte etti (örneğinSonata-T, 1953, gibi). Yerlerini de­ğiştirdikçe, algılanmada bir aldatma­ya (şaşırtma) neden olan yeni kat­man efektleri ortaya çıkmaktadır. 1955 yılında katıldığı bir sergi nede­niyle, basıldığı kâğıdın renginden adını alan Sarı Manifesto 'su gerçek­leşti. Vasarely bu makalesinde hare­ket ilüzyonlarına (sanrılarına) ola­nak tanıyan alan kinetiği fenomeniy-le ilgili etütlerini ortaya koydu. Alan­lar görünürde harekete geçirilmek suretiyle, resme iki boyutluluğundan vazgeçmesine gerek olmaksızın, yeni bir boyut kazandırmaktadır. Vasa­rely ortaya koyduğu bu kuramsal yaklaşımla Op-art'ın kurucusu oldu. Unités plastique (Plastik Birimler) adlı resim dizisiyle 50'li yılların so­nunda, çok dakik bir biçimde hesap­lanmış olan konstrüksiyon formülle­rine uyularaksonsuz kombinasyonla­ra olanak sağlayan, çeşitli geometrik biçimlerden ve renklerden bir tür al­fabe yarattı. Bundan böyle yapıtları­na uyarlanmak üzere, sanatçının asis­tanlarına gerekli verileri iletmesi ye­terli oldu.
Bu çalışma metodununun sonucu olarak Vasarely, orijinaline bel bağ­lanan sanat karşısında eleştirici bir tutum aldı. Kendisi için sadece çok sayıda baskı yaptırttığı, belirli proto-tiplerbulunmaktadır. Çoğaltılan sa­nat yapıtı Vasarely için bir reprodük-siyon (kopya) olmayıp, bir Rekreas­yon'dur (yeniden yaratma).

60'lı Yılların Sonundan Başlayarak: Üniversel Strüktürler 1959'dan beri Fransız vatandaşı olan Vasarely, 60'lı yılların ortasında giderek kristal bi­çimli strüktürler üzerinde deneylere girişti. Geometrik-soyutyapıtlarına, konumları ve renkleri açısından mekân izlenimi oluşturacakbiçimde ma­nipule edilen (oynatılan) kafesimsi oluşumlar egemendir.

Motif kabar­makta, dışarı fırlayacak ya da geri plana çekiliyor gibi bir izlenim uyan­dırmakta. Üniversel Strüktürler'iyle Vasarely 60'lı yılların başında yeni­den somut resme yönelmektedir. Re­simlerine ad verirken çoğu zaman ta­kım yıldızların, dağların adlarını ya da Astro-Fizik'ten kavramlara yer verdi. Bununla, optik biçimlendirme prensiplerinin disiplinler arası bir bağlantı içinde bulundukları ve uni­versal bir dilin oluşmasına olanak sağladıklarına ilişkin iddiasını kuv­vetlendirmek istedi. Çeşitli malzemelerle çalışan sanatçı, duvar resimleriyle küçük plastikler de gerçekleştirdi. Aix-en-Proven-ce'de sunduğu Vasarely Fondation tam anlamıyla mimari bir tasarıdır. 1976'da açılışı yapılan bu tesis, dönü­şümlü olarak gümüş rengi ve siyah olarak gerçekleştirilen, dış duvarları plastik birimlerle kaplı bulunan 16 yapı elemanından oluşmaktadır.

http://www.vasarely.com/

http://www.grafos-verlag.com/ARTISTS/GERMAN/VASAG.htm